Baby verslikt zich vaak

Is vaak verslikken normaal?

Een baby kan tijdens het oefenen met hapjes kokhalzen. Dat is een beschermende reflex: eten komt te ver naar achteren in de mond en je baby werkt het weer naar voren. Kokhalzen klinkt soms heftig, maar je baby kan daarbij meestal ademen en maakt geluid.

Echt verslikken is iets anders. Je baby hoest dan tijdens of vlak na het drinken of eten, krijgt moeite met ademhalen of lijkt eten of drinken niet goed weg te krijgen. Af en toe hoesten bij een nieuwe structuur of bij te snel drinken kan gebeuren. Vaak verslikken is niet iets om alleen af te wachten, zeker niet als het bij bijna iedere voeding voorkomt, bij melk én hapjes gebeurt of samengaat met benauwdheid, slecht drinken of onvoldoende groei.

Waarom gebeurt het?

Bij hapjes moet je baby nog leren eten: voedsel met de tong verplaatsen, kauwen, slikken en tegelijk rustig ademhalen. Een hapje kan te groot, te hard, te droog of niet passend bij de eetvaardigheid zijn. Ook afleiding, haast, liggen tijdens het eten of eten terwijl je baby erg moe is, maken verslikken waarschijnlijker.

Bij borst- of flesvoeding kan de melk te snel komen. Bijvoorbeeld door een snelle toeschietreflex bij borstvoeding, een speen met een te snelle doorstroom of doordat de fles te steil wordt gehouden. Soms spelen lichamelijke oorzaken mee, zoals problemen met slikken, reflux of een luchtweginfectie. Dat is vooral belangrijk om te laten beoordelen als het verslikken vaak terugkomt.

Wat je nu kunt doen

1. Maak onderscheid tussen kokhalzen en stikken. Bij kokhalzen maakt je baby geluid, ademt en kan rood worden of een hapje terug naar voren werken. Blijf rustig en geef je baby de gelegenheid om het hapje zelf uit de mond te werken. Bij stikken kan je baby niet of nauwelijks hoesten, huilen of ademen. De huid kan blauw of grauw worden. Handel dan direct zoals onderaan deze pagina staat.

2. Laat je baby rechtop eten en drinken. Zet je baby goed ondersteund rechtop in een geschikte kinderstoel tijdens hapjes. Houd je baby bij de fles in een halfzittende houding, met hoofd en nek in één lijn. Geef geen hapjes of fles terwijl je baby ligt, in een wipstoel hangt, rondkruipt of in de auto zit.

3. Pas tempo en porties aan. Geef kleine hapjes en wacht tot je baby heeft geslikt voordat je de volgende aanbiedt. Laat je baby het tempo bepalen. Bij flesvoeding kun je de fles meer horizontaal houden en pauzes geven. Controleer of de speen past bij de leeftijd en drinkvaardigheid van je baby. Wissel niet zomaar naar een grotere speen als je baby juist vaak hoest of melk uit de mond loopt.

4. Kies een veilige structuur. Begin met gladde, zachte hapjes als je baby net oefent. Bouw structuren vervolgens stap voor stap op. Een baby die nog moeite heeft met zachte klontjes is niet geholpen met grotere of hardere stukken. Je kunt een warme maaltijd aanpassen met zachtgekookte groente, fijngeprakt of in passende zachte stukjes. Lees ook avondeten voor je baby samenstellen.

5. Bereid verstikkingsgevaarlijke producten veilig. Geef geen hele noten, pinda's, popcorn, harde snoepjes of harde stukken rauwe appel en wortel. Snijd ronde, gladde producten zoals druiven en cherrytomaten in de lengte in kleine stukjes, niet alleen doormidden. Snijd worstjes niet in ronde plakjes maar in de lengte in repen en vervolgens in kleine stukjes. Smeer notenpasta dun op brood of verdun het door een hapje; geef nooit een dikke lepel notenpasta.

6. Blijf er altijd bij. Laat je baby nooit alleen eten of drinken, ook niet als je baby al vaker stukjes heeft gegeten. Eten onderweg, tijdens spelen of voor een scherm maakt het lastiger om signalen op te merken. Voor ideeën die passen bij de leeftijd en veilige eetmomenten kun je kijken bij tussendoortjes voor je baby.

7. Haal niet blind eten uit de mond. Steek niet met je vinger in de mond of keel als je het eten niet duidelijk ziet. Je kunt het eten daardoor verder naar achteren duwen of je baby laten schrikken. Geef ook niet snel water om een hapje weg te spoelen. Als je baby goed hoest en ademt, laat je baby zelf hoesten en blijf je goed kijken.

8. Houd kort bij wanneer het gebeurt. Noteer een paar dagen bij welke voeding het voorkomt, of het om borst, fles of hapjes gaat, welke structuur je gaf en wat je precies ziet: kokhalzen, hoesten, melk teruggeven, benauwdheid of weigeren. Dit helpt het consultatiebureau of de huisarts om mee te beoordelen.

Wat vaak niet werkt

Doorgaan met voeren terwijl je baby hoest, huilt of wegdraait helpt niet. Wacht tot je baby weer rustig is. Ook steeds grotere stukken aanbieden om het "te leren" is geen veilige oplossing als je baby moeite heeft met de huidige structuur. Maak eten niet standaard dunner met veel vocht en voeg geen verdikkingsmiddel toe aan melk zonder advies van een arts of jeugdgezondheidszorgprofessional.

Schrik niet alleen van geluid. Kokhalzen kan luid zijn, terwijl een ernstige luchtwegblokkade juist stil kan verlopen. Leer daarom het verschil herkennen en volg bij voorkeur een cursus kinder-EHBO, zodat je weet wat je moet doen bij verslikken en verstikking.

Wanneer je contact opneemt

Neem contact op met het consultatiebureau als je baby regelmatig kokhalst bij nieuwe hapjes maar verder goed ademt, alert is en goed groeit. Het consultatiebureau kan meekijken naar houding, tempo, ontwikkeling en de opbouw van structuren. Neem ook contact op als je onzeker bent over veilig eten in de fase van oefenen met stukjes.

Neem dezelfde dag contact op met de huisarts als je baby vaak hoest of zich verslikt tijdens borst- of flesvoeding, bij vrijwel elke maaltijd problemen heeft, eten of drinken duidelijk weigert, pijn lijkt te hebben bij slikken of onvoldoende natte luiers heeft. Bel ook de huisarts als je baby na een verslikmoment aanhoudend blijft hoesten, piepend of snel ademt, suf wordt, koorts krijgt of ziek oogt. Terugkerende luchtweginfecties, een nat of borrelig klinkende ademhaling na drinken, of onvoldoende groei zijn eveneens redenen voor beoordeling.

Bel 112 als je baby niet kan ademen, niet kan huilen of geen effectieve hoest heeft. Bel ook bij een blauwe of grauwe kleur, bewustzijnsverlies of als je denkt dat de luchtweg volledig geblokkeerd is. Laat bij een baby die nog kan hoesten die hoest doorgaan. Kan je baby niet effectief hoesten of ademen, pas dan eerste hulp bij verstikking toe en laat iemand 112 bellen. Ook als het voorwerp eruit komt maar je baby daarna benauwd blijft, blijft hoesten of niet zichzelf is, moet je direct medische hulp inschakelen.