Vegetarisch of plantaardig

Vegetarisch eten met een baby is goed te doen. Volledig plantaardig kan ook, maar vraagt meer kennis en begeleiding. Het verschil zit in vier voedingsstoffen.

1. IJzer

Het belangrijkste aandachtspunt. Plantaardig ijzer wordt aanzienlijk minder goed opgenomen dan ijzer uit vlees: een paar procent tegen ongeveer een kwart.

Dat compenseer je met combinaties. Geef bij elke ijzerrijke maaltijd iets met vitamine C: paprika, broccoli, tomaat of een partje fruit. Dat kan de opname een paar keer verhogen.

Goede bronnen: rode linzen, kikkererwten, witte bonen, havermout, quinoa en tofu. Zie ijzer in babyvoeding voor de volledige uitleg.

2. Eiwit

Plantaardige eiwitten missen vaak één of meer essentiële aminozuren. Door peulvruchten met granen te combineren vul je dat aan: linzen met rijst, kikkererwten met brood, bonen met couscous.

Quinoa, boekweit, tofu en tempé bevatten alle essentiële aminozuren en zijn daarmee volwaardig op zichzelf.

3. Vitamine B12

Hier zit het scherpste onderscheid. B12 komt van nature alleen voor in dierlijke producten.

Vegetarisch met zuivel en ei: dat levert genoeg B12. Yoghurt, kaas en ei dekken de behoefte.

Volledig plantaardig: dan is aanvulling noodzakelijk, niet optioneel. Een B12-tekort bij een jong kind kan blijvende schade aan het zenuwstelsel geven. Overleg met een diëtist of het consultatiebureau over de dosering; die verschilt per leeftijd.

4. Vet en energie

Plantaardige voeding is vezelrijk en daardoor vullend, terwijl een baby juist veel energie in een klein volume nodig heeft. Een kind kan zich vol eten zonder genoeg binnen te krijgen.

Voeg daarom vet toe: een halve theelepel olijfolie door de puree, avocado, of een lepel dun aangemengde notenpasta. Kies geen magere producten.

Wat níét werkt als vervanging

• Rijstdrank, amandeldrank en havermelk zijn geen vervanging van melkvoeding. Ze bevatten weinig eiwit, vet en calcium, en rijstdrank bevat bovendien arseen. Tot twaalf maanden: borst- of flesvoeding.
• Vegetarische vleesvervangers uit het schap bevatten vaak veel zout. Lees het etiket, of gebruik tofu, tempé of peulvruchten.
• Alleen groente en fruit levert te weinig energie en eiwit.

Een dag in de praktijk

• Ontbijt: havermoutpap met geprakt fruit en een lepel notenpasta
• Lunch: brood met avocado, een reepje paprika erbij
• Avondeten: rode linzen met wortel en tomaat, een scheutje olijfolie
• Tussendoor: volle yoghurt met fruit, of een stuk komkommer

Wanneer je begeleiding zoekt

Bij een volledig plantaardig dieet: altijd. Niet omdat het niet kan, maar omdat de marges bij een jong kind klein zijn en een tekort niet meteen zichtbaar is.

Een kinderdiëtist kan meekijken naar de dagelijkse samenstelling en de B12-aanvulling. Dat is één afspraak die veel onzekerheid wegneemt.